[SIC-GAIN #07] IPO VÀ NHỮNG THƯƠNG VỤ ĐÌNH ĐÁM

IPO (chữ viết tắt của cụm từ tiếng Anh Initial Public Offering) có nghĩa là phát hành cổ phiếu ra công chúng lần đầu. Một công ty có thể huy động tiền bằng cách phát hành nợ hoặc cổ phần.

1. Giải nghĩa IPO là gì?

Như đã nhắc đến, IPO hoạt động phát hành cổ phiếu hay niêm yết cổ phiếu ra thị trường mở lần đầu tiên để doanh nghiệp có thể huy động thêm vốn cho các hoạt động kinh doanh. Việc huy động vốn có thể là phát hành nợ hoặc cổ phần bằng cách bán cổ phiếu Công ty trên sàn chứng khoán. Chỉ lần phát hành cổ phiếu đầu tiên mới được gọi là IPO. Vậy IPO có ý nghĩa gì? Đầu tiên, chúng ta cần tìm hiểu mối quan hệ giữa IPO và 2 loại hình Công ty chính hiện nay là: Công ty tư nhân và Công ty đại chúng.

Công ty chủ yếu chia làm 2 loại: tư nhân và đại chúng.

Công ty tư nhân (Công ty TNHH, công ty một thành viên…): có ít cổ đông và chủ sở hữu không cần tiết lộ quá nhiều thông tin về công ty. Bất cứ ai cũng có thể bước ra thành lập một công ty, chỉ cần bỏ ra một khoản tiền nào đó, nộp các văn bản quy phạm pháp luật và thực hiện theo các quy tắc báo cáo theo quyền hạn của mình. Hầu hết các doanh nghiệp nhỏ là doanh nghiệp tư nhân nhưng cũng có trường hợp công ty lớn lại là công ty tư nhân. Thông thường khó có thể mua được cổ phần của một công ty tư nhân. Bạn có thể tiếp cận chủ sở hữu với mục đích đầu tư, nhưng họ không có nghĩa vụ phải bán cho bạn bất cứ thứ gì.

Công ty đại chúng (Công ty cổ phần): là doanh nghiệp có vốn đã được bán ít nhất một phần cho công chúng và giao dịch trên thị trường chứng khoán.  Do đó, thực hiện IPO cũng được gọi là “chuyển sang hình thức đại chúng.”

Công ty đại chúng thường có hàng ngàn cổ đông cũng như phải tuân các quy tắc và quy định nghiêm ngặt. Họ phải có một ban quản trị và phải báo cáo thông tin tài chính hàng quý. Tại Hoa Kỳ, công ty đại chúng báo cáo cho Ủy ban Chứng khoán và Sàn giao dịch Hoa Kỳ (SEC). Ở các nước khác, các công ty đại chúng được giám sát bởi cơ quan quản lý tương tự như SEC. Từ góc nhìn của một nhà đầu tư, điều thú vị nhất về công ty đại chúng là cổ phiếu của công ty được giao dịch trong thị trường mở, như một loại hàng hóa bất cứ ai có tiền mặt đều có thể đầu tư.

2. Lý do thực hiện IPO

Có thể nói gia tăng nguồn vốn cho Công ty luôn là việc làm cần thiết để các Công ty có thể mở rộng phạm vi hoạt động và phát triển hoạt động kinh doanh, đẩy nhanh nguồn thu một cách hiệu quả hơn. Phát hành, niêm yết cổ phiếu trên thị trường chứng khoán sẽ làm gia tăng đáng kể lượng tiền mặt, lượng vốn và mở ra nhiều cơ hội tài chính cho các doanh nghiệp.

Từ sau khi quyết định thực IPO, mỗi khi thị trường có nhu cầu các Công ty này sẽ phát hành thêm cổ phiếu. Đây cũng là hình thức mà các Công ty lớn sáp nhập, mua lại các Công ty nhỏ lẻ bằng việc tận dụng mua bán cổ phiếu trên thị trường. Hình thức cổ phần hóa cũng giúp nhân viên trong Công ty có thể có được một lượng cổ phần nhất định từ công ty.

3. Rủi ro của IPO

Theo các chuyên gia nhận định, việc phát hành cổ phiếu chính thức giúp Công ty gia tăng được nguồn vốn đáng kể. Tuy vậy chi phí để đưa cổ phiếu Công ty lên sàn cũng rất cao, phương án sai sót có thể khiến người đứng đầu Công ty bị mất quyền điều hành, kiểm soát kinh doanh.

  • CEO, CFO, các thành viên Ban Giám Đốc cần chịu trách nhiệm nhiều hơn cho những bước đi của Công ty, đảm bảo hiểu rõ các quy định, luật pháp Chính Phủ ban hành.
  • Các chi phí hành chính, thủ tục kế toán sẽ tăng lên 3-4 lần khi được niêm yết trên sàn chứng khoán. Việc phát sinh chi phí cần đảm bảo kiểm soát trước khi ảnh hưởng đến nguồn thu của Công ty.
  • Các hoạt động mua bán cổ phiếu của Công ty được bị tác động, ảnh hưởng và phải thay đổi liên tục theo các chính sách của Chính Phủ, gây ra những bất lợi trong việc tính toán hướng phát triển.
  • Thường xuyên phải công bố các tình hình hoạt động của các Công ty tài chính cho các cổ đông, xã hội.
  • Luôn bị áp lực phải duy trì tốc độ tăng trưởng.
  • Có nguy cơ dễ dàng bị mất quyền kiểm soát, mọi quyết định cần có sự chấp thuận của Hội đồng quản trị.

Vậy bạn đã hiểu rõ IPO là gì chưa? Có thể thấy IPO chính là một trong những hoạt động quan trọng của các Công ty trong quá trình chuyển đổi, cổ phần hóa và mở rộng phạm vi Công ty, đòi hỏi có sự nghiên cứu kĩ lưỡng và thống nhất từ Ban Giám đốc để có được những chính sách tốt nhất.

4. Các thương vụ IPO đình đám

  • Thương vụ IPO Alibaba 2014
    Giá niêm yết 68$/CP tăng trong phiên IPO lên 93$/CP : Tăng 25$ (36%)

http://cafef.vn/tai-chinh-quoc-te/co-phieu-alibaba-duoc-dinh-gia-o-muc-68-usd-2014091907471452712.chn

  • Thương vụ Snapchat IPO 2017
    Giá niêm yết 17$/CP tăng trong phiên IPO lên gần 27$/CP : Tăng 10$ (58%)

https://kinhdoanh.vnexpress.net/tin-tuc/quoc-te/snapchat-huy-dong-3-4-ty-usd-tu-ipo-3549052.html

  • Thương vụ Zscaler 2018 (16/03/2018)
    Giá niêm yết 16$/CP tăng trong phiên IPO lên hơn 33$/CP : Tăng 17$ (106%)

Có thể nói 2017 một năm cực kỳ thành công của các thương vụ thoái vốn và IPO đính đám trong nước có thể kể đến các cái tên làm mưa làm gió trên thị trường trong những ngày cuối năm 2017 như SAB (18/12), VRE (07/11), DIG(28/11)…..

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *